Tết Đoan Ngọ, tại sao người Việt ăn cơm rượu nếp từ sáng sớm?

Trong bài viết này, Tâm Gạo sẽ giúp bạn tìm hiểu vì sao người Việt thường ăn cơm rượu nếp từ sáng sớm trong dịp Tết Đoan Ngọ. Phong tục truyền thống này có ý nghĩa như thế nào trong nền văn hóa Việt, và hướng dẫn bạn cách chọn nguyên liệu ngon để làm nên món cơm rượu nếp trứ danh.

Tết Đoan Ngọ là gì? Diễn ra vào ngày nào?

Tết Đoan Ngọ hay dân gian thường gọi là Tết diệt sâu bọ, được tổ chức vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hằng năm. Đây là một dịp lớn trong năm ở các nước Á Đông, thường mang ý nghĩa tạ ơn trời đất, mùa màng và dịp để thanh lọc cơ thể.

Vì sao người Việt ăn cơm rượu nếp từ sáng sớm?

Theo quan niệm dân gian, thời điểm tháng 5 âm lịch là thời điểm thích hợp để “diệt sâu bọ” bởi tiết trời nắng nóng kéo dài, khiến các loại côn trùng, sâu bọ sinh sôi, nảy nở. Người xưa tin rằng việc ăn cơm rượu nếp khi bụng còn đói sẽ giúp “say”, từ đó loại bỏ ký sinh trùng, giun sán trong cơ thể, đồng thời mang lại sự khỏe mạnh và may mắn.

Ý nghĩa của cơm rượu nếp trong Tết Đoan Ngọ

Cơm rượu nếp trong dịp Tết Đoan Ngọ

Biểu tượng của sự sung túc

Cơm nếp dẻo thơm sau khi lên men tượng trưng cho thành quả lao động và mong ước một năm đủ đầy. Đây cũng là món ăn truyền thống lâu đời, gắn liền với nền văn minh lúa nước của người Việt.

Gắn kết các thành viên trong gia đình

Việc cùng nhau chuẩn bị mâm cúng, làm cơm rượu nếp hay thưởng thức cơm nếp trong đầu ngày Tết Đoan Ngọ giúp các thế hệ ông bà, cha mẹ và con cháu thêm gắn bó. Duy trì phong tục cúng Tết còn giúp gìn giữ những giá trị truyền thống không bị mai một.

Những món ăn truyền thống khác trong ngày Tết Đoan Ngọ

Ngoài cơm rượu nếp, nhiều gia đình còn chuẩn bị:

• Bánh tro (bánh ú tro)

Bánh tro (bánh ú tro) thường dùng để cúng trong dịp Tết Đoan Ngọ

• Trái cây cúng mùng 5 tháng 5 thường là mận, vải, xoài, đào tùy theo theo mùa

• Chè trôi nước (ở một số địa phương)

• Thịt vịt (phổ biến tại miền Trung và miền Nam Việt Nam)

Bí quyết làm cơm rượu nếp thơm ngon

Để có món cơm rượu nếp đạt hương vị chuẩn, việc chọn nguyên liệu là rất quan trọng. Nên ưu tiên các loại gạo nếp mới, hạt đều, thơm tự nhiên và có độ dẻo cao. Khi kết hợp với men rượu chất lượng và quy trình ủ đúng cách, cơm rượu sẽ có vị ngọt dịu, thơm và lên men vừa phải.

Hướng dẫn cách làm cơm rượu nếp ngon

Bước 1: Ngâm nếp

Vo gạo nếp với nước sạch, sau đó cho nếp vào ngâm trong nước khoảng 6-8 tiếng

Bước 2: Hấp hoặc nấu xôi

Hấp cách thủy hoặc nấu nếp với ít nước (không cho quá nhiều để tránh nhão) và thêm tí muối, nhớ chuẩn bị một lớp vải để ngăn nước đọng, dùng đũa chọc 3-5 lỗ để giúp hơi nước lưu thông tốt hơn. Sau khi nếp chín, đổ ra khay sạch, xới tơi nếp, để nguội tầm 30-35 độ C trước khi trộn men vào.

Bước 3: Chuẩn bị men rượu: 1kg thì chuẩn bị khoảng 10-15 viên men rượu

Giã nhuyễn men cho đến khi thành bột mịn, ray để bỏ đi phần vỏ trấu khô.

Bước 4: Trộn men

Rắc bột men lên xôi đã nguội (có thể chia làm 2-3 lần rắc để đều hơn), trộn nhẹ tay để men phủ đều lên các phần nếp. Tránh trộn lúc xôi còn nóng sẽ làm chết men.

Bước 5: Ủ cơm rượu nếp

Vo xôi thành từng viên nhỏ hoặc để nguyên tùy theo sở thích. Xếp vào hũ thủy tinh hoặc hộp sạch, thố có nặp đậy kín. Ủ ở nơi khô ráo, thoáng mát trong khoảng thời gian từ 2-3 ngày.

Khi rượu bắt đầu tiết nước, có phảng phất hương thơm nhẹ, nếm thử có vị ngọt cay là có thể ăn được.

Tham khảo thêm cách làm tại bài viết:

Cơm rượu là gì? Làm cơm rượu thơm ngọt mềm xốp ngay tại nhà chỉ qua 4 bước

Kết luận

Tết Đoan Ngọ không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên mà còn là cơ hội gìn giữ những phong tục truyền thống giàu ý nghĩa. Thói quen ăn cơm rượu nếp từ sáng sớm đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa của nhiều gia đình Việt. Việc lựa chọn nguyên liệu chất lượng sẽ góp phần mang đến những món ăn thơm ngon, trọn vẹn hương vị truyền thống. Nếu cần tìm gạo nếp ngon cho dịp lễ, bạn có thể tham khảo các sản phẩm tại Tâm Gạo để chuẩn bị mâm cúng và bữa ăn gia đình.

_______________________________________
Mua hàng chính hãng tại:
Shopee: https://shopee.vn/tam_gao

Website: gaohoanghao.vn 

Shopee: Tâm Gạo

Email: gaohoanghao@gmail.com

Facebook: Tâm Gạo

Liên hệ: 0378.830.179

• Chi Nhánh TP. Hồ Chí Minh 

18-20 Đường Số 9, xã Bình Chánh, TP.HCM

57C Mai Văn Vĩnh, phường Tân Hưng, TP.HCM.

• Chi Nhánh Gia Lai (Bình Định)

142 Hùng Vương, Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai.

171 Đào Tấn, xã Tuy Phước, tỉnh Gia Lai